No Image Available
De communistische gids – 1922, 1e jaargang
Auteur: Communistische Internationale in Nederland Uitgever: Communistische Internationale in Nederland Gepubliceerd op: 31 Dec, 1922 Pagina's: 758 Grootte bestand: 66 mb Download
Beschrijving:

De communistische gids was een revolutionair marxistisch tijdschrift dat voor het eerst gepubliceerd werd in 1922. Het zag zichzelf als de opvolger van het marxistische tijdschrift De nieuwe tijd, dat het jaar daarvoor ten einde kwam. De nieuwe tijd was tijdens haar bestaan hét blad voor marxisten in Nederland geweest, en wist auteurs uit zowel de Sociaal-Democratische Partij (later de CPH, uiteindelijk de CPN) als de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP) te verenigen onder de redactie van grote namen als Frank van der Goes, Herman Gorter, Henriëtte Roland Holst en anderen. Nadat het blad aanvankelijk het ontstaan van de Sovjet-Unie met vreugde begroette, ontstond na verloop van tijd twijfel over de oprechtheid van het socialisme in Rusland, en kwam er kritiek op het ‘dictaat van Moskou’. Deze verdeeldheid draaide De nieuwe tijd uiteindelijk de nek om in 1921.

De communistische gids, met haar claim op deze nalatenschap, had dus best een grote naam waar te maken. In deze eerste jaargang begint Willem van Ravesteyn, een van de twee oorspronkelijke redacteurs van het tijdschrift en bestuurslid van de Communistische Partij Holland, met een kritiek op De nieuwe tijd. De onbeperkte individuele vrijheid van meningsuiting die eigen was aan De nieuwe tijd en de Tweede Internationale in zijn algemeen was niet meer van deze tijd [1922], zo schreef hij. De klassenstrijd was na de Eerste Wereldoorlog en de scheuring tussen communisten en sociaaldemocraten in een hevigere fase aangekomen, en redactiemedewerkers en auteurs moesten bereid zijn zich te schikken naar de besluiten van de leiding van de Communistische Internationale. De discipline die nodig was voor de revolutionaire strijd werd boven de publieke vrijheid tot meningsuiting gesteld – wel met de grote nadruk erop dat binnen de eigen rangen iedere kameraad werd gestimuleerd zijn mening en kritiek te delen met zijn partijgenoten.

Het jonge blad stelde zichzelf twee doelen. Ten eerste wilde het de revolutionaire voorhoede, de georganiseerde arbeidersklasse die zich had aangesloten bij de strijd voor het communisme, scholen in de marxistische leer. Ten tweede wilde het zo snel mogelijk de grootst mogelijke eenheid in de arbeidersbeweging bewerkstelligen (houd in gedachten dat de communisten enkele jaren eerder, in 1909, uit de SDAP waren gezet).

Dit tweede doel lukte niet goed. Naast dat de CPH een betrekkelijk kleine partij bleef, onderging zij zelf vier jaar na het lanceren van De communistische gids een scheuring. Een minderheid van de partij was het niet eens met de politieke lijn met betrekking tot vakbondswerk die de partijoprichters en -leiders, David Wijnkoop, Jan Ceton en Willem van Ravesteyn, hanteerden. Zij riepen de hulp in van Moskou, en de Communistische Internationale greep in en royeerde het driemanschap. Hierbij speelde ook mee dat de CPH onder David Wijnkoop zich nooit helemaal had geschikt naar de lijn van de Communistische Internationale, en haar eigen karakter had behouden. De afgezette leiding begon in 1926 een nieuwe communistische partij, de CPH – Centraal Comité, die al snel bijna even groot en succesvol was als de “andere” CPH.

De CPH – CC hanteerde De communistische gids als partijblad, waarin polemiek werd gevoerd tegen de andere CPH die onder (grotere) invloed vanuit Moskou stond. Enkele jaren later werd de strijdbijl na bemiddeling van de Communistische Internationale weer begraven, en een groot deel van de CPH – CC ging op in de oude CPH, inmiddels de CPN geheten. Vermoedelijk is met deze fusie ook De communistische gids ten onder gegaan.

In deze eerste jaargang wordt uitvoerig geschreven over zowel internationale als Nederlandse politiek, waarbij de Sovjet-Unie, de vrouwenstrijd, de vakbeweging, Nederlands-Indië, racisme in de Verenigde Staten en nog veel meer aan bod komt.